اصطلاحات رایج در زمینه املاک که باید با آن‌ها آشنا شوید

فعالیت در زمینه املاک، چه به عنوان املاک و چه به عنوان شخصی که قصد اجاره، رهن، فروش یا خرید را دارد، نیازمند داشتن یکسری اطلاعات اولیه و شناخت کامل برخی از اطلاعات ملکی و املاک می‌باشد؛ افرادی که در یکی از شرایط بازار مسکن و املاک قرار می‌گیرند، با شناخت اصطلاحات رایج املاک در چنین شرایطی می‌توانند به صورت آگاهانه و با اطلاع کافی، یک تصمیم درست را بگیرند. در این مقاله ما به معرفی اصطلاحات رایج در زمینه املاک خواهیم پرداخت. بنابراین اگر قصد خرید ویلا در دماوند را دارید، تا انتهای این مطلب از سایت املاک ایونت رادیس با ما همراه باشید.

47 مورد از اصطلاحات رایج املاک که هرشخص باید بداند

1. اجاره‌نامه

در صورتی که صاحب یک ملک، قصد استفاده از ملک خود (مغازه، زمین یا خانه) را نداشته باشد، آن را به کسی اجاره خواهد داد؛ اجاره ملک به این صورت است که شخصی در ازای پرداخت مبلغی برای مدتی مشخص، می‌تواند از ملک صاحبت ملک، استفاده کند. حال تمامی توافقاتی که بین شخص اجاره دهنده (موجر یا صاحب ملک) و شخص اجاره کننده (مستاجر) صورت می‌گیرند، باید در سند نوشته شود که به آن، “اجاره‌نامه” گفته می‌شود.
اجاره‌نامه یک قرارداد دو طرفه بوده و تا زمانی که هر دو طرف قرارداد، رضایت نداشته باشند و سند را امضا نکنند، اجاره‌نامه رسمیت نخواهد داشت؛ بهتر است که اجاره‌نامه توسط مشاوران املاک نوشته شود و در حضور چند شاهد، امضا شود. این را هم باید بدانید که اجاره‌نامه زمانی معتبر است که کد رهگیری برای آن تعریف شده باشه و در سامانه معاملات و املاک به ثبت رسیده باشد.

2. مبایعه‌نامه

یکی دیگر از اصطلاحات رایج املاک، “مبایعه‌نامه” می‌باشد؛ مبایعه‌نامه یک قرارداد مکتوب بین خریدار و فروشنده بوده که در آن، توضیحاتی در مورد نحوه پرداخت بهای ملک و زمان و مکان تحویل کلید و مدارک ذکر می‌شود. در قرارداد مبایعه‌نامه، به کالا یا ملک به فروش رسیده “مبیع”، به معامه خرید و فروش “بیع” و به مبلغ دریافت شده “ثمن” گفته می‌شود.
به این مورد دقت داشته باشید که هیچ یک از طرفین قرارداد، اجازه تغییر یا حذف مواد ذکر شده در مبایعه‌نامه را ندارند و تنها می‌توانند موضوع مورد نظر خود را بخش توضیحات، ذکر کرده تا در موقیتی مناسب و با حضور هر دو طرف، مورد بررسی قرار بگیرد.
معمولاً، مبایعه‌نام در 3 نسخه تنظیم می‌شود که یک نسخه آن در اختیار فروشنده، یک نسخه در اختیار خریدار و یک نسخه آن نیز در نزد واسط قرار خواهد گرفت.

3. مجهول المالک

در صورتی که یک ملک در گذشته، سابقه تملک داشته باشد ولی در حال حاضر، مالک آن مشخص نبوده و هویت آن شخص مجهول باشد، در اصطلاح املاک می‌گویند که این ملک، یک ملک “مجهول المالک” است؛ به صورت کلی، در صورتی که صاحب یک ملک، آن را در اداره ثبت، به نام خود ثبت نکرده باشد و هیچگونه مدرکی، نشان از مالکیت در اداره ثبت وجود نداشته باشد، آن ملک، مجهول المالک خواهد بود.
در ادامه باید گفت که اگر یک ملک به مدت 2 سال به عنوان مجهول المالک باقی بماند، آن ملک به مدت 10 سال به تملک دولت در خواهد آمد؛ صاحب ملک می‌تواند با ارائه سند خود به دفتر ثبت، آن را به صورت قانونی ثبت کند.

بیشتر بخوانید : خرید زمین 

4. عرصه و اعیان

یکی از اصطلاحات رایج ملکی و مرتبط با ساخت و ساز، اصطلاح “عرصه” و “اعیان” می‌باشد؛ به صورت کلی، به مکانی که ساختمان برروی آن شاخته می‌شود، “عرصه” و به سازه‌ای که روی آن مکان ساخته شده است، “اعیان” گفته می‌شود. طبق آنچه در قانون آمده، اعیان می‌تواند انواع ساختمان مسکونی، تجاری و یا اداری باشد.
توجه داشته باشید که هنگامی که صحبت تخریب یا ساخت و ساز به میان می‌آید، نباید جهت خرید و اجاره از اصطلاح “عرصه و اعیان” استفاده کرد. همچنین باید بدانید که سند شش دانگ یک ملک، شامل هر دو عرصه و اعیان می‌شود.

بیشتر بدانید: ۱۱ استاندارد طلایی برای خرید ویلا + چگونه انتخابی هوشمندانه داشته باشیم؟

5. سرقفلی

پیشتر در مورد اجاره‌نامه و تحویل موقت ملک به شخص دیگر صحبت کردیم، حال اگر روابط به موجر و مستاجر بر سر اماکن تجاری باشد، در بازار املاک از اصطلاح “سرقفلی” استفاده می‌کنند؛ این واژه به معنای حق کسب و کار یا تجارت است.
سرقفلی، حقی است که قانون‌گذار برای مستاجر یک ملک تجاری در نظر گرفته تا از او حمایت کند؛ این قانون به این دلیل تعریف شده است تا مالک اماکن تجاری، پس از رونق گرفتن کسب و کار مستاجر، نتواند پس از پایان یافتن قرارداد، فرد مستاجر را به زور، وادار به تخلیه کند و از شهرت آن استفاده شخصی کند؛ بلکه با استفاده از قرارداد سرقفلی، قرارداد اجاره‌نامه به صورت خودکار، تمدید خواهد شد.
در صورتی که مالک بخواهد ملک را به هر دلیلی در تاریخ سررسید تحویل بگیرد، بایستی مبلغی را تحت عنوان حق کسب و کار یا سرقفی مغازه به مستاجر پرداخت کند؛ این روش هم در شرایطی میسر است که شخص موجر (صاحب ملک) به دلیل تخریب و بازسازی، سکونت خود یا خویشاوندان، به ملک خود نیاز داشته باشد.

6. گواهی پایان‌کار

در ساخت و ساز هرگونه ملکی، آخرین مرحله ساخت و ساز، دریافت “گواهی پایان کار” می‌باشد. هنگامی که مراحل ساخت و ساز به صورت کامل به پایان می‌رسند، کارشناسان شهرداری منطقه، بنا به درخواست شخص متقاضی، اقدام به بازدید از سازه و بررسی آن می‌کنند، در صورتی که سازه با نقشه اولیه طراحی شده توسط شهرداری، مطابقت داشته باشد، به آن ملک، گواهی پایان کار تعلق خواهد گرفت.
با ارائه گواهی پایان کار، شهرداری تأیید کرده است که سازه یا ساختمان مد نظر، طبق استانداردهای شهرداری ساخته شده و هیچگونه مشکلی در ساختار آن، وجود ندارد؛ اما، در صورتی که هرگونه عدم تطابقی بین نقشه و ساختمان وجود داشته باشد، یک تخلف محسوب شده و شهرداری، جریمه سنگینی برای مالک یا سازنده، تعیین خواهد کرد.
بنابراین اگر قصد خرید زمین در دماوند و ساخت ویلا را دارید، به شما پیشنهاد میکنیم با افراد متخصص در این زمینه مشوت کنید تا شما را در تمامی زمینه های قانونی یاری کنند.

7. بنچاق

یکی دیگر از اصطلاحات رایج املاک، اصطلاح “بنچاق” می‌باشد؛ بنچاق یک برگه یا سندی رسمی است که در دفاتر اسناد رسمی تنظیم شده و اعتبار سند مالکیت را دارد؛ کلیه اطلاعات مرتبط با ملک، شخص فروشنده و خریدار در بنچاق ذکر شده و از این سند جهت اثبات مالکیت یک ملک، استفاده خواهد شد. به این مورد توجهه داشته باشید که این سند، بدون داشتن مهر و امضای سردفتر، هیچگونه اعتبار و رسمیتی نخواهد داشت.
البته امروزه، سند بنچاق به تنهایی جهت اثبات قانونی مالکیت ملک کافی نبوده و باید یک سند تک برگ نیز به همراه داشته باشید. اصلی‌ترین تفاوت بین بنچاق و سند رسمی این است که سند باید در محضر تنظیم شود و به صورت تک برگی باشد، در صورتیکه بنچاق چنین نیست.
نکته: ‌می‌توانید با وارد کردن برخی مشخصات در سایت‌های اعتبارسنجی، از اصالت و صحت بنچاق مطمئن شوید.

بیشتر بدانید: معرفی بزرگترین املاک در دماوند

بیشتر بخوانید: قیمت ویلا در شهرک آویشن

8. مشاع

به ملکی که مالکیت آن بین دو یا چند نفر مشترک باشد، “مشاع” گفته می‌شود؛ در ا اصطلاح قانونی به این نوع ملک‌ها “اشاعه” نیز می‌گویند. در سند یک ملک مشاع، باید نام کلیه مالکین ذکر شود و هر یک از مالکین، حق این را دارند که یک سند مشاع داشته باشند؛ اما، قید شدن نام آن‌ها به معنای تقسیم شدن ملک نیست؛ از این رو، نمی‌توانند برای فروش ملک به تنهایی تصمیم بگیرند.
بهتر است بدانید که در برخی از مناطق عمومی، بخش از آپارتمان‌ها مانند حیاط، پشت بام و را‌پله نیز مشاع به شمار می‌روند؛ و این بدان معنا است که کلیه اهالی ساختمان، حق استفاده از آن بخش را خواهند داشت.

9. تفکیک و افراز

یکی دیگر از اصطلاحات رایج ملکی و حقوقی، اصطلاح “تفکیک” به معنای تقسیم یک ملک یا مال غیر منقول (غیر قابل نقل و انتقال) می‌باشد. هنگامی که یک ملک دارای چند صاحب است، تقسیم شود، راحت‌تر می‌توان سهم هر یک از مالکین را مشخص کرد.
زمانیکه یک ملک تفکیک شود، ملک از حالت مشاع خارج شده و سهم هر فرد، مشخص خواهد شد؛ البته تمامی این مراحل باید تحت نظر بازرسین شهردار و با تأیید دفت ثبت، صورت بگیرند.
در مقابل اصطلاح تفکیک، اصطلاح دیگر به نام “افراز” وجود دارد که به معنای تقسیم مال غیرمنقول بین مالکان بر اساس مقدار سهم آن‌ها می‌باشد.

بیشتر بخوانید: خرید زمین اطراف تهران

10. سند منگوله‌دار

به دفترچه‌ای که حاوی چند برگ برای مالکیت اموال غیرمنقول (غیر قابل نقل و انتقال) مانند: خانه، زمین، مغازه و … صادر می‌شود، “سند منگوله‌دار” گفته می‌شود؛ البته اینگونه سندها، قدیمی بوده و در سال 1390، از صاحبین املاک با سند منگوله‌دار، خواسته شده تا سند مربوطه را به سند تک برگ هولوگرامی تبدیل کنند.
این نوع سند، برای اینکه چند برگ مستندات دارد که جدا از هم اعتباری ندارند، با یک تکه فلز سربی و توسط نخ به یکدیگر پلمپ شده‌ که در اصطلاح منگوله خوانده می‌شود و به سند اعتبار می‌بخشد. همانطور که ذکر شد این سندها با سندهای تک برگی هولوگرامی جایگزین شده‌اند که از اعتبار یکسانی برخوردار هستند.

11. ملک دوبر

به ملکی که با دو خیابان از دو طرف متقاطع شده باشد ملک دوبر می‌گویند.

12. قطعه مالکیت

به زمینی که دارای سند مالکیت معتبر و رسمی و همچنین مرزهای مشخص باشد، قطعه مالکیت می‌گویند.

13. ملک دونبش

به ملک‌هایی که بین دو خیابان موازی قرار گیرند دو نبش گفته می‌شود.

14. واحد مسکونی

مجموعه‌ای از فضاهای لازم برای زندگی که دارای آشپزخانه، سرویس بهداشتی و …بوده و از ورودی جداگانه‌ای برخوردار باشد واحد مسکونی نامیده می‌شود.

15. پلاک

زمینی که مرزهای آن در سند مالکیت معین شده و به شکل بی رنگ یا دایره‌ای است.

16. تجمیع

تجمیع درواقع برعکس عملیات تفکیک است. ادغام نمودن چند قطعه مالکیت، از بین بردن سند قبلی و دریافت سندی جدید.

17. مجتمع مسکونی

به مکانی که بیش از یک بلوک از واحدهای مسکونی در آن قرار دارند و مقررات و قوانین مشخصی بر آن حاکم است مجتمع مسکونی می‌گویند.

18. آپارتمان

هر ساختمانی که در آن دو یا بیش از 2 واحد مسکونی وجود داشته باشد.

19. بر اصلاحی

بر اصلاحی از جمله اصطلاحات مهم ملکی است.  حدودی از زمین که دارای حد اصلاحی و مشرف به گذر بوده و عقب نشینی در  مورد آن باید لحاظ شود.

بیشتر بدانید: راهنمای کامل تنظیم اجاره‌نامه ویلا و آپارتمان | نکات کلیدی و الزامات قانونی

20. بر زمین

قرارگیری زمین در کنار یک یا چند گذر را برزمین می‌گویند. اگر برزمین مشرف به یک خیابان باشد یک بر، اگر مشرف به دو خیابان باشد دو بر، مشرف به 3 خیابان سه بر و در نهایت اگر مشرف به 4 خیابان باشد 4 بر نامیده می‌شود. در قطعه‌های چهارگوش و منظم برها ثابت خواهند بود.

21. خط اصلاحی

پس از عقب نشینی به خطی که روی پلاک کشیده خواهد شد خط اصلاحی گویند.

22. پارکینگ

فضایی برای پارک کردن موقتی یا دائمی وسایل نقلیه.

 پارکینگ اختصاصی

پارکینگ خصوصی که با ساختمان مرتبط و یکپارچه بوده و قوانین ساختمان در مورد این فضا نیز صدق می‌کند.

پارکینگ عمومی

فضایی برای پارک وسایل نقلیه توسط افراد شهر یا محله.

پارکینگ وابسته

فضایی در ساختمان فرعی برای پارک کردن اتومبیل‌های ساکنین ساختمان اصلی.

23. بام شیب دار

این بام زاویه شیبی بیش از 10 درجه با افق دارد.

24. خرپشته

به فضایی عمودی که از طریق پله‌ها به آخرین طبقه ساختمان متصل می‌شود خرپشته می‌گویند.

بیشتربدانید: چه نوع املاکی برای سرمایه گذاری در دماوند مناسب است؟

25. رفیوژ

قسمتی از سطح تقاطع میادین یا خیابان که به شکل برجسته و بالاتر از کف خیابان اجرا می‌شود و برای جداسازی مسیر حرکت وسایل نقلیه کاربرد دارد.

26. تعریض

افزایش دادن عرض موجود که به شکل‌های مختلفی انجام می‌گیرد. شامل تعریض از یک طرف، تعریض از محور، تعریض طبق خط طرح.

27. دور برگردان

فضایی باز که برای دور زدن وسایل نقلیه در انتهای معابر بن بست قرار دارد.

28. پخ

در نبش تقاطع‌ها برای ایجاد دید بهتر برای عابرین و رانندگان، طراحی شده و اندازه آن به زاویه و عرض معبر بستگی دارد.

29. کف آماده

کف آخرین پوشش که به طبقات ساختمان یا سطح زمین مربوط بوده و به وسیله مصالح ساختمانی مختلف ساخته خواهد شد.

30. کف در گذر عام

برای محاسبه ارتفاع ساختمان، موقعیت کف در گذرگاه عمومی را می‌سنجند.

31. زیرزمین

زیربنایی که در طبقه همکف ساخته شده و ارتفاع آن از تراز متوسط معبر کناری یا از فضای آزاد ساختمان تا بالای سقف حدودا 1/40 متر است.

32. طبقه همکف

یکی از اصطلاحات رایج ملکی طبقه همکف است. این طبقه بدون هیچ ارتفاع و پله‌ای و هم‌تراز با زمین است.

33. مشاعات

قسمت‌هایی از سطح زیربنا و یا سطح و خدماتی که به شکل مشترک که دو یا چند واحد مسکونی به صورت مشترک از آن استفاده می‌کنند.

بیشتر بدانید: بهترین مناطق اطراف تهران برای خرید ویلا

34. پیلوت

فضایی سرپوشیده و بدون دیوار جداکننده که بخشی از طبقه همکف محسوب می‌شود و زیر قسمتی خاص یا تمامی بخش‌های همکف قرار دارد.

35. سطح زیربنا در کل طبقات

مجموعه مساحت کلیه طبقات ساختمان با مدنظر قرار دادن دیوارهای خارجی.

36. سطح زیربنا در طبقه همکف (سطح اشغال)

بخشی از سطح پلاک زمین که برای بنا کردن ساختمان در طبقه همکف استفاده می‌شود.

37. ارتفاع ساختمان

فاصله عمودی آخرین بخش سقف تا میزان ارتفاع متوسط معبر یا خیابان مجاور.

38. فضای باز مسکونی

قسمتی از عرصه یک پلاک مسکونی که دارای نقش اجتماعی بوده و برای مواردی مانند پارکینگ، سرویس بهداشتی و غیره مورد استفاده قرار می‌گیرد.

39. بالکن

سطحی سرپوشیده در طبقات بالایی ساختمان که زیر آن باز بوده و حداقل یک طرف آن نیز آزاد است.

40. نمای ساختمان

تمامی سطح خارجی ساختمان که به فضای باز وخیابان و حیاط وغیره مشرف باشد.

نمای فرعی ساختمان

نمایی که به حیاط خلوت یا حیاط‌های جانبی اشراف دارد.

نمای اصلی ساختمان

نمایی که به حیاط اصلی یا خیابان اشراف دارد.

41. پاسیو، حیاط خلوت، نورگیر

فضایی بدون سقف یا با سقفی شفاف که بیرون از دیگر فضاهای ساختمان قرار داشته و فقط برای تهویه و نورگیری کاربرد دارد.

بیشتر بدانید: نرخ قانونی کمیسیون املاک در دماوند چقدر است؟

42. تراس

سطحی از بنای غیرمسقف که غیر از پشت بام است.

43. تراکم پایه

کمترین میزان تراکم مجاز که هر زمین مجاز است بدون پرداخت هزینه تعدیل تراکم در اختیار داشته باشد.

44. تعمیر اساسی

هرگونه پروسه و عملیات ساختمانی که باعث تغییر در طراحی یا ساختار ساختمان شود.

45. حق تعیین کاربری

هزینه‌ای مشخص که برای انتخاب کاربری‌های انتفاعی یا تجاری در مناطق مجاز باید پرداخت شود.

46. حق تعدیل تراکم

هزینه‌ای که برای استفاده تراکم حداکثر مجاز پرداخت می‌شود.

47. حداکثر تراکم مجاز

بیشترین تراکم مجاز که هر زمین با توجه به ویژگی‌های زیر می‌تواند داشته باشد:

• معابر همجوار
• رعایت سقف جمعیت پذیری واحدهای تقسیمات شهری
• ابعاد قطعه
• تامین سرانه فضای باز مورد نیاز

اصطلاحات مشاورین املاک در مورد انواع ملک

اصطلاحات رایج املاک در مورد انواع ملک به شرح زیر است:

ملک جاری

ملکی که سندی برای آن صادر نشده و در دفتر املاک به ثبت نرسیده است.

ملک ثبت شده

ملکی که تمامی جزئیات ونام آن در دفتر املاک به ثبت رسیده است.

ملک موروثی

به ملکی که پس از فوت مالک اصلی که به ورثه‌اش به ارث خواهد رسید.

ملک بازداشتی

این نوع ملک به دستور مقام قضایی از اختیار مالک خارج شده و هیچ‌گونه معامله‌ای نباید روی آن انجام گیرد.

ملک اکازیون

ملکی با ویژگی‌های برتر یا قیمت مناسب.

ملک مجهول المالک

ملکی که در سند ثبتی آن نام هیچ سازمان یا فردی نباشد.

زمین مشجر

زمین دارای درخت.

املاک چند نبش

ملکی که چند ضلع آن به کوچه یا خیابان متصل است.

آپارتمان یا خانه نقلی

ساختمانی با فضای کوچک و جمع و جور.

کلید نخورده

واحدی که هیچ فردی در آن سکونت نداشته است.

ملک کلنگی

خانه‌ای که غیر قابل سکونت بوده و زمین آن ارزشمند است.

اصطلاحات سند ملکی (انواع سند)

اصطلاحات رایج املاک در مورد انواع سند به شرح زیر است:

سند تک برگ

سندی که به جای سندهای منگوله دار قدیمی کاربرد داشته و دارای هولوگرام است که این امر احتمال تقلب را کاهش می‌دهد.

سند 6 دانگ

سندی که نشان دهنده مالکیت مطلق یک مالک است.

سند المثنی

سند تعویضی یا المثنی در وضعیتی که سند اصلی آسیب ببیند یا گم شود از طریق اداره ثبت صادر خواهد شد.

سند رسمی

سندی که بر اساس مقررات قانونی در دفاتر اسناد یا اداره ثبت اسناد تنظیم شده باشد. سندهای دیگر سند عادی محسوب می‌شوند.

بنچاق

این اصطلاح در قسمت‌های قبل توضیح داده شد.

 

اصطلاحات حقوقی ملکی

در میان اصطلاحات رایج املاک مواردی نظیر مشاع، تفکیک و افراز و مجهول المالک گفته شد. در این بخش به بررسی دیگر اصطلاحات حقوقی املاک خواهیم پرداخت:

معاملات معارض

این اصطلاح به معنی فروختن یک ملک به بیش از یک نفر است.

تصرف عدوانی

ملکی که به شکل زوری و غیرقانونی از مالک گرفته شود.

خیارات

اختیاراتی که فروشنده و خریدار بر اساس شروط معین شده توسط خود، اعمال می‌کنند.

خلع ید

ملکی که با پیگیری‌های قانونی از تصرف دیگران خارج شده و دوباره در اختیار مالک قرار گیرد.

انحصار وراثت

اگر کسی از بستگان فوت کند بقایای آن به وارثان خواهد رسید، بنابراین باید از شورای حل اختلاف آخرین محلی که متوفی اقامت داشته، گواهی انحصار وراثت دریافت کنند.

نتیجه گیری

افرادی که قصد خرید و فروش ملک یا زمینی را دارند، باید با اصطلاحات رایج املاک آشنا باشند تا در آینده به مشکل جدی برخورد نکنند؛ در صورتی که نیاز به مشاوره و راهنمایی در زمینه خرید و فروش املاک را دارید و خودتان نمی‌توانید این مراحل را به بهترین نحو انجام دهید، می‌توانید توسط شماره زیر با کارشناسان املاک ایونت رادیس یکی از بزرگترین املاک در دماوند است، تماس حاصل نمایید.