کد رهگیری املاک چیست ؟

کد رهگیری املاک چیست ؟

وقتی می‌خواهید خانه‌ای بخرید یا اجاره کنید، دنیایی کاغذ و امضا در کار است. اما در میان همه این‌ها، یک چیز از همه بیشتر اهمیت دارد، یک شماره ۱۳ رقمی به نام کد رهگیری املاک. این کد یک شماره ساده نیست؛ بلکه مانند یک قفل محکم، امنیت معامله شما را تضمین می‌کند.

در واقع، این کد به دولت و قانون نشان می‌دهد که معامله شما واقعی و قانونی است و جلوی بسیاری از کلاهبرداری‌های رایج را می‌گیرد. بدون این کد، قرارداد شما رسمیت کاملی ندارد و در آینده با مشکلات جدی روبرو می‌شوید. در این مطلب به به شما توضیح می‌دهیم که این کد چیست، چطور آن را بگیرید و چرا هرگز نباید قراردادی را بدون آن امضا کنید.

کد رهگیری املاک به زبان ساده چیست؟

بگذارید خیلی راحت و بی‌مقدمه توضیح دهیم. کد رهگیری املاک یک شماره ۱۳ رقمی است که وقتی یک قرارداد خرید، فروش، رهن یا اجاره در یک بنگاه املاک معتبر و رسمی ثبت می‌شود، سیستم دولتی به آن قرارداد اختصاص می‌دهد.

فکرش را بکنید، هر نوزادی که به دنیا می‌آید یک کد ملی منحصر به فرد می‌گیرد؛ این کد هم دقیقا همان کار را برای معامله شما انجام می‌دهد. وقتی شما و طرف مقابلتان بر سر جزئیات ملک توافق کردید، مشاور املاک موظف است تمام این اطلاعات را – از مشخصات شما و ملک گرفته تا قیمت و تاریخ تحویل – در یک سیستم آنلاین سراسری به نام «سامانه ثبت معاملات املاک و مستغلات» وارد کند.

به محض تایید نهایی، سامانه کد رهگیری املاک یک کد ۱۳ رقمی یکتا تولید می‌کند و آن را روی برگه‌های قرارداد شما چاپ می‌کند. این یعنی قرارداد شما دیگر یک کاغذ دست‌نویس معمولی نیست، بلکه یک سند رسمی ثبت‌شده که در تمام کشور هویت دارد و قابل پیگیری است.

چرا دریافت کد رهگیری املاک ضرورت دارد؟

اینکه چرا اصلا دولت دست به کار شد و این سیستم کد رهگیری را برای معامله‌های ملک راه انداخت، یک دلیل اصلی و خیلی مهم داشت. می‌خواستند جلوی دغل‌بازی و کلاهبرداری‌ها را بگیرند و همه چیز شفاف و روشن باشد. بزرگ‌ترین و آشکارترین فایده این کار این است که دیگر کسی نمی‌تواند یک خانه یا مغازه را همزمان به چند نفر بفروشد یا اجاره بدهد.

ماجرا این‌طوری کار می‌کند، وقتی معامله شما با گرفتن آن کد مخصوص در سیستم کامپیوتری ثبت می‌شود، کامپیوتر انگار روی آن ملک یک “برچسب معامله شده” می‌زند. دیگر هیچ بنگاه املاک دیگری در هیچ‌جای کشور نمی‌تواند برای همان ملک، یک قرارداد جدید در سیستم وارد کند و کد رهگیری بگیرد.

همین ویژگی به تنهایی جلوی خیلی از مشکلاتی که قبلا در خرید و فروش و اجاره ملک پیش می‌آمد را می‌گیرد. تازه، چون تمام ریزه‌کاری‌های معامله، مثل قیمت و شرایط پرداخت و تاریخ‌ها، همان اول توی سامانه ثبت می‌شود.

بعدا هیچ‌کدام از خریدار یا فروشنده (یا موجر و مستاجر) نمی‌توانند حرف خودشان را عوض کنند یا بگویند ما این‌طوری توافق نکرده بودیم. در واقع، داشتن کد رهگیری مانند این است که به قرارداد معمولی‌تان یک مهر رسمی و خیلی محکم بزنید که اعتبار قانونی آن را زیاد می‌کند. این باعث می‌شود قرارداد شما یک سند قوی باشد که در دادگاه‌ها و ادارات دولتی همه آن را قبول داشته باشند.

 قدم به قدم برای اخذ کد رهگیری املاک

شاید فکر کنید گرفتن این کد سختی دارد، اما در واقعیت تمام زحمت آن بر دوش مشاور املاک است و شما فقط باید مدارک خود را کامل تحویل دهید. فرآیند اخذ کد رهگیری املاک بسیار ساده و شفاف است. در اولین قدم، باید به یک دفتر مشاور املاک مراجعه کنید که جواز کسب معتبر از اتحادیه داشته باشد.

بعد از توافقات اولیه، شما و طرف مقابل باید مدارک هویتی و مالکیتی خود را ارائه دهید. مشاور املاک این اطلاعات را با دقت در سامانه املاک و مستغلات کد رهگیری وارد می‌کند. پس از وارد کردن تمام جزئیات، سیستم پیش‌نویس قرارداد را به شما نشان می‌دهد.

شما آن را مطالعه می‌کنید و اگر همه چیز مورد تایید بود، مشاور املاک ثبت نهایی را انجام می‌دهد. بلافاصله پس از ثبت نهایی، سیستم کد ۱۳ رقمی را تولید می‌کند و قرارداد در سه نسخه یکسان که همگی دارای کد رهگیری و هولوگرام امنیتی هستند، چاپ می‌شود.

مدارک مورد نیاز برای ثبت معامله و دریافت کد رهگیری (لیست کامل)

برای اینکه فرآیند ثبت قرارداد و دریافت کد رهگیری املاک شما سریع و بدون مشکل انجام شود، بهتر است از قبل بدانید چه مدارکی را باید همراه خود داشته باشید. آماده بودن این مدارک، کار را هم برای شما و هم برای مشاور املاک آسان‌تر می‌کند. این مدارک که باید به صورت اصل و کپی به دفتر املاک تحویل داده شوند، عبارتند از:

• مدارک شناسایی طرفین: اصل و کپی کارت ملی هوشمند و تمام صفحات شناسنامه خریدار و فروشنده (یا موجر و مستاجر).
• مدارک مالکیتی ملک: اصل و کپی سند مالکیت ملک. فرقی نمی‌کند سند تک برگ باشد یا دفترچه‌ای منگوله‌دار.
• مدارک مربوط به ملک: گواهی پایان کار شهرداری و صورت مجلس تفکیکی (به خصوص برای آپارتمان‌ها و املاک نوساز).
• اطلاعات تکمیلی: آدرس دقیق پستی ملک به همراه کد پستی، و همچنین آدرس و کد پستی طرفین معامله.
• اسناد جانبی: در صورتی که یکی از طرفین وکیل است، ارائه اصل و کپی وکالت‌نامه رسمی الزامی است. همچنین قبوض آب، برق و گاز برای احراز آدرس دقیق ملک می‌تواند مفید باشد.

با تحویل این مدارک به مشاور املاک، اطلاعات شما به درستی در سامانه ثبت املاک کد رهگیری وارد خواهد شد.

قرارداد با کد رهگیری در مقابل قولنامه دستی

هنوز هم برخی افراد به دلیل ناآگاهی یا برای فرار از پرداخت حق کمیسیون قانونی، به نوشتن قولنامه‌های دستی روی کاغذهای معمولی اکتفا می‌کنند. این کار مانند این است که به جای استفاده از کارت بانکی، تمام پول خود را نقدی در جیبتان حمل کنید؛ این کار ریسک بسیاری دارد. یک قولنامه دستی هیچ جایی ثبت نمی‌شود، تاریخ آن مشخص نیست و یک کلاهبردار می‌تواند به راحتی یک ملک را با ده قولنامه دستی مختلف به ده نفر بفروشد.

اما قراردادی که کد رهگیری املاک دارد، دارای یک هویت دیجیتال و ثبت‌شده است. این کد، تاریخ و ساعت دقیق ثبت معامله را مشخص می‌کند و به دلیل ثبت در یک سیستم یکپارچه، از هرگونه معامله همزمان جلوگیری می‌کند.

اعتبار یک قرارداد با کد رهگیری در دادگاه زمین تا آسمان با یک قولنامه دستی فرق دارد. قاضی به سادگی می‌تواند اصالت قرارداد شما را از طریق سامانه استعلام کند، در حالی که اثبات صحت یک قولنامه دستی فرآیندی طولانی و دشوار است.

چگونه از صحت کد رهگیری خود مطمئن شویم؟

یکی از بهترین امکانات این سیستم، قابلیت استعلام و بررسی آن توسط خود شما است. فرض کنید قراردادی را امضا کرده‌اید و می‌خواهید مطمئن شوید که کد رهگیری آن واقعی و معامله شما به درستی ثبت شده است.

دو راه خیلی ساده برای این کار وجود دارد. روش اول، استعلام کد رهگیری املاک با موبایل است. باید از طریق گوشی خود، کد ملی یکی از طرفین قرارداد و کد رهگیری ۱۳ رقمی را با یک فرمت مشخص (که روی خود قرارداد نوشته شده) به شماره سامانه پیامکی (مثلا ۱۱۰۲۰۳۰۰۱) ارسال کنید.

در کمتر از یک دقیقه، پیامکی حاوی تاییدیه و خلاصه اطلاعات قرارداد برایتان ارسال می‌شود. روش دوم، مراجعه به سایت رسمی سامانه ثبت معاملات املاک کشور به آدرس https://iranamlaak.ir/ است.

در این سایت قسمتی برای استعلام وجود دارد که با وارد کردن کد ملی و کد رهگیری، می‌توانید از ثبت قانونی معامله خود اطمینان پیدا کنید. این امکان برای استعلام کد رهگیری اجاره نامه نیز کاملا کاربردی است و به مستاجران کمک می‌کند تا برای دریافت وام ودیعه مسکن، از صحت قرارداد خود مطمئن شوند.

آیا برای گرفتن کد رهگیری املاک باید پول اضافه بدهیم؟

یک سوال مهم که برای خیلی‌ها پیش می‌آید این است که آیا باید برای دریافت کد رهگیری املاک هزینه جداگانه‌ای به مشاور املاک پرداخت کنند؟ طبق قانون، هیچ مشاور املاکی اجازه ندارد برای دادن خود کد رهگیری املاک از شما پول جداگانه‌ای بگیرد. در واقع، گرفتن این کد رهگیری جزو کارهایی است که یک بنگاه املاک رسمی و با مجوز باید برایتان انجام بدهد.

بخشی از خدماتی محسوب می‌شود که در ازای حق کمیسیون، به شما ارائه می‌دهد. آن پولی که شما به بنگاه املاک می‌دهید، همان حق کمیسیون معمول است که بابت همه زحمت‌های مشاور املاک دریافت می‌شود؛ مثلا:

• پیدا کردن ملک مناسب برای شما
• صحبت کردن و به توافق رساندن شما و طرف مقابل
• نوشتن متن قرارداد و بله

همین که قرارداد شما را در سیستم ثبت می‌کند و کد رهگیری اصلی را برایتان می‌گیرد. میزان این حق کمیسیون را هم قانون و اتحادیه املاک هر سال مشخص می‌کنند و درصدش از روی مبلغ کل معامله حساب می‌شود.

سامانه ثبت اسناد و املاک کشور کد رهگیری هم بر این موضوع نیز نظارت دارد. پس یادتان باشد، اگر کسی از شما پول بیشتری فقط برای صدور کد رهگیری خواست، بدانید که این کارش درست نیست و غیرقانونی است.

سخن پایانی

همانطور که دیدیم، کد رهگیری املاک یک کد ساده نیست، بلکه شناسنامه رسمی، قفل امنیتی و اعتبارنامه قانونی معامله شما است. این ابزار قدرتمند و رایگان که توسط دولت برای حفاظت از شما فراهم شده، به بازار مسکن شفافیت می‌بخشد.

از این به بعد، در هر معامله ملکی با اطمینان کامل  از مشاور املاک بخواهید قرارداد شما را در سامانه ثبت کند و نسخه چاپی با کد رهگیری املاک را تحویلتان دهد. هرگز به قراردادهای دستی و توافقات ثبت نشده راضی نشوید. این درخواست کوچک، بزرگ‌ترین قدم برای بیمه کردن سرمایه و تضمین آرامش خیال شما در یکی از مهم‌ترین تصمیمات زندگیتان است.